گوشه‌اى متصل به ديوار موزهء كاخ گلستان قرار دارد . اين عمارت بنايى است شامل يك ايوان سه دهنه سرپوشيده و ستون‌دار كه در ميان آن حوض جوشى ساخته شده و آب قنات شاه از ميان آن بيرون مىرود و در باغهاى سلطنتى جريان پيدا مىكند . سابقا بين اندرون و باغ گلستان و ديوان‌خانه و تالار تخت مرمر راهى وجود داشت كه در عهد ناصر الدين شاه قاجار به علت تغيير وضع ساختمانها ، بسته شد . « 1 » همانطور كه قبلا هم گفته شد اساس طرح ارك سلطنتى تهران به عهد صفويه مىرسد ولى روشن نيست كه آيا در آن زمان حصار و خندق مخصوص نيز ، دور اين ارك ساخته بودند يا نه . البته اگر هم حصار و خندقى ساخته بودند ، افغان‌ها بعدها آن را ويران كردند و كريمخان در عصر خويش مجددا حصار ارك را بنا كرد . بناى اين حصار كار استاد غلامرضا تبريزى - معمار پرآوازهء آن روزگار - است كه با خاندان زند بستگى داشت . « 2 » و اما حدود ديوارهاى ارك : 1 - حد شمالى : ميدان سپه . ( توپخانه ) 2 - حد شرقى : خيابان ناصر خسرو . 3 - حد جنوبى : خيابان بوذر جمهرى . 4 - حد غربى : خيابان جليل‌آباد ( خيام ) . « 3 » كريمخان زند روز سه‌شنبه سيزدهم صفر سال ( 1193 ه ق / 1779 م . ) بدرود زندگى گفت . پس از درگذشت كريمخان ، جنگهاى خانگى ميان اعضاى خاندان زنديه آغازشد . اما نيرومندترين رقيب اين خاندان آغا محمدخان خواجه فرزند محمد حسن خان - رئيس شاخهء استرآبادى ايل چادر نشين قاجار - بود . آغا محمدخان يا به قولى اخته‌خان كه پدرش در مبارزه با كريمخان كشته شده بود به رسم گروگان در دربار كريمخان در شيراز زندگى مىكرد . وى كه فوق‌العاده كينه‌جو و سخت بىرحم بود ، همهء دشمنانش را با قساوت و بىرحمى كم‌نظيرى از ميان برداشت و ناجوانمردانه ترين و شنيع‌ترين كينه‌جويىها را نسبت به لطفعليخان زند و همسر و فرزندانش روا داشت . چنان كه به دستور آغامحمد خان پسر خردسال لطفعليخان را اخته كردند و دخترش را به پست‌ترين مردمان

--> ( 1 ) . تاريخچهء ساختمان‌هاى ارك سلطنتى ، ص 111 ، نقل از طهران در گذشته و حال ، ص 183 . ( 2 ) . همان ، ص 18 . ( 3 ) . شرح زندگانى من ، عبد اللّه مستوفى ، ج 1 ، ص 2 و 18 ، چاپ دوم 1345 .